Polish English French German Italian Portuguese Russian Spanish
A- A A+
epowiat log logo euro2014 zpp log log polsa  bip logo eUrząd

DSC036342 lutego 1944 roku w Jędrzejowie miała miejsce udana akcja odbicia pięciu żołnierzy Armii Krajowej z katowni gestapo. W tym roku uczczono już 72. rocznicę tego wydarzenia.


Uroczystość przy tablicy upamiętniającej akcję odbicia więźniów jest już coroczną lokalną tradycją. Biorą w niej udział kombatanci, poczty sztandarowe szkół i instytucji oraz władze samorządowe i młodzież szkół ponadgimnazjalnych. W tym roku gościem specjalnym był p.o. szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie Jan Józef Kasprzyk.
Najpierw złożono kwiaty i zapalono znicze pod tablicą upamiętniającą tamto wydarzenie, która znajduje się obok I LO w Jędrzejowie przy ul. 11 Listopada, a następnie wszyscy zgromadzili się na ul. Okrzei, pod pomnikiem komendanta AK w obwodzie jędrzejowskim mjra Stefana Gądzio „Kosa”, który dowodził akcją. Straż przy pomniku pełniła młodzież z klas mundurowych Zakładu Doskonalenia Zawodowego.
Pod pomnikiem złożono kwiaty, wręczono też odznaczenia. Medalem „Pro Patria” został odznaczony sztandar Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota”, szkoły znanej z kultywowania tradycji historycznych i patriotycznych. Medale „Za zasługi dla Światowego Związku Żolnierzy AK” otrzymali też dwaj nauczyciele tej szkoły – Bernard Suchmiel, opiekun Szkolnego Klubu Historycznego im. Armii Krajowej i Paweł Kowalski, prezes (bez uprawnień kombatanckich) Koła Światowego Związku Żołnierzy AK.
Dwa odznaczenia otrzymał starosta jędrzejowski Edmund Kaczmarek: medal pamiątkowy 75-lecia Batalionów Chłopskich oraz medal 60-lecia powstania Państwa Podziemnego.
Wręczając staroście odznaczenie Piotr Kurek, członek Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK, mówił o zasługach Edmunda Kaczmarka w podtrzymywaniu na terenie powiatu tradycji patriotycznych. Przypomniał, że był on jednym z głównych inicjatorów budowy pomnika mjra Gądzio „Kosa” i wielu innych miejsc pamięci historycznej.

DSC03653
Medalem 60-lecia powstania Państwa Podziemnego został też wyróżniony Szkolny Klub Historyczny im. AK przy ZSP nr 2 w Jędrzejowie.
- Bądźcie naśladowcami tamtego wojennego pokolenia w umiłowaniu wolności i niepodległości – powiedział, zwracając się do młodzieży, licznie uczestniczącej w uroczystości, minister Jan Józef Kasprzyk.
- Pamiętajcie o tych wydarzeniach, kultywujcie pamięć o przeszłości, o bohaterstwie ludzi, którzy musieli walczyć i ginąć za ojczyznę – powiedział z kolei starosta jędrzejowski Edmund Kaczmarek.
Po uroczystości odprawiona została msza św. w klasztorze cysterskim, podczas której dziękowano Bogu za uratowanie życia pięciu żołnierzy 2 lutego 1944 r., modlono się też za poległych w czasie wojny oraz o zdrowie dla żyjących kombatantów.
Bernard Suchmiel, przewodniczący Powiatowej Rady ds. Kombatantów przypomniał o przebiegu akcji, odczytał też fragment wspomnień jednego z jej uczestników – ppor. Mieczysława Maludzińskiego „Walmiecza”.
Przeprowadzona bez strat własnych, trwająca kilka minut, akcja ta doprowadziła do uwolnienia pięciu żołnierzy Armii Krajowej z katowni gestapo, która znajdowała się w Jędrzejowie przy ul. 11 listopada 44 (budynek nie istnieje).
Uwolnieni zostali: Stanisław Białkiewicz „Zaremba”, kpr. pchor. Zbigniew Białkiewicz „Świerk”, Adam Grabowski „Mocny”, kpr. pchor. Zbigniew Grabowski „Czarny”, Stanisław Skowronek „Pniak”.
Akcją dowodził mjr Stefan Gądzio „Kos”, a jej uczestnicy to żołnierze z oddziału dywersyjnego AK z podobwodu Wodzisław, dowodzonego przez sierż. Józefa Maja „Balleta”. Wzięli w niej udział: kpr.pchor. Jan Stempkowski „Michał”, kpr. Zygmunt Szyksznian „Orzeł”, kpr. Jan Turek „Kokoto”, kpr. Stanisław Urban „Kuźmicz”, st.strz. Jerzy Ostrowski „Elza”, st.strz. Władysław Trątnowiecki „Sarna”, wraz z ubezpieczającymi akcję” ppor. Mieczysławem Karkowskim „Grabem”, ppor. Mieczysławem Maludzińskim „Walmieczem” i ppor. Hieronimem Piaseckim „Zolą”.

Organizatorami rocznicowych uroczystości byli: starosta jędrzejowski, burmistrz Jędrzejowa, Światowy Związek Żołnierzy AK Koło w Jędrzejowie, Szkolny Klub Historyczny im. Armii Krajowej przy ZSP nr 2 w Jędrzejowie.DSC03688